"Elektrikli scooter ehliyet gerekir mi" diye aratıyorsan tek cümlelik cevap yok, çünkü bu adla üç farklı araç sınıfı satılıyor. 250 W ve 25 km/s sınırındaki pedal destekli modeller bisiklet sayılır; ehliyet, plaka ve sigorta gerekmez. 45 km/s'e kadar çıkan modeller moped sınıfındadır; en az M sınıfı ehliyet ve plaka ister. 45 km/s'i geçen modeller motosiklet sınıfına girer; A1 veya üstü ehliyet, plaka ve zorunlu trafik sigortası şarttır.
Satın almadan önce hangi sınıfa girdiğini bilmen gerekiyor. Aşağıda üç sınıfı, her biri için gerekenleri ve modellerdeki karşılıklarını görebilirsin.
Elektrikli scooter'ın sınıfını ne belirler?
Benzinlide silindir hacmine baktığın yerde elektriklide motor gücüne (W veya kW) ve azami hıza bakıyorsun. Türkiye'de araç sınıfları Avrupa'nın L kategorisi sistemine göre belirlenir:
| Sınıf | Güç | Azami hız | Ne sayılır | Ehliyet |
| Elektrikli bisiklet | 250 W'a kadar, pedal destekli | 25 km/s | Bisiklet | Gerekmez |
| L1e moped | 4 kW'a kadar | 45 km/s | Moped | En az M (B ehliyeti de kapsar) |
| L3e motosiklet | 11 kW'a kadar | Sınır yok | Motosiklet | A1 (veya B ehliyetine A1 kodu) |
| L3e motosiklet | 11 kW üstü | Sınır yok | Motosiklet | A2 veya A |
İki sınırdan birini aşmak sınıfı değiştirir. 2.000 W'lık bir motor moped sınırının altında görünse de araç 60 km/s'e çıkıyorsa motosiklettir.
Elektrikli scooter ehliyet gerekir mi? Sınıf sınıf cevap
Elektrikli bisiklet (250 W, 25 km/s)
Pedal destekli, 250 W motorlu ve 25 km/s'te kesen modeller bisiklet hükmündedir. Ehliyet, plaka, tescil ve trafik sigortası gerekmez. Kask yasal olarak zorunlu değil ama şiddetle öneririz. Bu sınıfa giren modelleri e-bike kategorisinde bulabilirsin; örneğin Berlin modeli 249 W motoru ve 25 km/s sınırıyla tam bu tanıma girer.
Moped sınıfı (45 km/s'e kadar)
Plaka bu sınıfta başlıyor. Gerekenler:
- Ehliyet: en az M sınıfı. B sınıfı ehliyet M'yi kapsadığı için araba ehliyetin varsa ek belge gerekmez.
- Tescil ve plaka: zorunlu. Sıfır araçta satıcının verdiği fatura ve uygunluk belgesiyle yapılır.
- Zorunlu trafik sigortası: 45 km/s ve 4 kW altındaki moped sınıfı (benzinlide 50cc karşılığı) uygulamada zorunlu trafik sigortasından muaf tutuluyor. Tescil öncesi bunu noter ve sigorta acentenden teyit et. Muafiyet olsa bile kazada üçüncü kişilere vereceğin zararı kendi cebinden ödersin; isteğe bağlı bir poliçe yaptırmanı öneririz.
- Kask: zorunlu.
- MTV: motorlu taşıtlar vergisi tarifesinde bu sınıf için dilim yok, vergi çıkmaz.
Katalogda "35 km/s" veya "45 km/s" azami hız yazan modeller bu sınıftadır. Yük taşıma amaçlı üç tekerlekli elektrikli modeller (kabinli AR 10000 gibi, 35 km/s) de aynı kurala tabidir.
Motosiklet sınıfı (45 km/s üstü)
70 km/s'e çıkan güçlü elektrikli scooterlar burada. Moped sınıfından üç farkı var:
- Ehliyet A1'e çıkar. Araba ehliyetin varsa, en az 2 yıllık B ehliyeti ve kurs eğitimi şartıyla B ehliyetine A1 kodu işleterek kullanabilirsin. 11 kW üstü için A2 veya A.
- Zorunlu trafik sigortası zorunludur; muafiyet bu sınıfta yok. Sigortasız araç tescil edilmez.
- MTV vardır; elektrikli motosikletlerde vergi, aynı segmentteki benzinli aracın dörtte biri oranında hesaplanır.
Tescil, plaka ve kask zorunluluğu moped sınıfıyla aynıdır. Örneğin 3.000 W motor ve 70 km/s azami hız sunan ZR7 bu sınıftadır. Hız modu 30 km/s'e düşürülebilse de sınıfı ruhsattaki azami hız belirler; modu düşürmen bir şey değiştirmez.
En sık gördüğümüz üç hata
En yaygını "elektrikli, ehliyet gerekmez" varsayımı. Ehliyet muafiyeti yalnızca 250 W ve 25 km/s sınırındaki pedal destekli bisikletler için geçerli; plakalı sınıfa giren her elektrikli araç en az M sınıfı ehliyet ister.
İkincisi plakasız kullanmak. Moped ve motosiklet sınıfındaki elektrikli araçlar plakasız trafiğe çıkamaz; plakasız araç trafikten men edilir ve tescilsiz araç cezası kesilir.
Üçüncüsü sigortayı atlamak. Moped sınıfında muafiyet var diye sigortasız gezmek, bir kazada tüm hasarı üstlenmek demek. Kasko ile trafik sigortası farkı için motosiklet sigortası nasıl seçilir yazısına bak.
Satın almadan önce kontrol listesi
- Ürün sayfasındaki motor gücü ve azami hız değerine bak; sınıfı buradan çıkar.
- Elindeki ehliyetin bu sınıfı kapsayıp kapsamadığını kontrol et.
- Plaka ve tescil için gerekecek belgeleri (fatura, uygunluk belgesi) satıcıdan teyit et.
- Sigorta şirketinden aracın sınıfına göre teklif al.
- Kaskı bütçeye baştan ekle.
Mevzuat değişebilir. Tescil öncesi güncel kuralları noter veya sigorta acentenden teyit et.
Sık sorulan sorular
Elektrikli scooter için ehliyet gerekir mi?
250 W ve 25 km/s sınırındaki pedal destekli modellerde gerekmez. 45 km/s'e kadar modellerde en az M sınıfı (B ehliyeti de kapsar), 45 km/s üstü modellerde A1 veya üstü ehliyet gerekir.
Elektrikli scooter plaka gerektirir mi?
Bisiklet sınıfı hariç evet. Moped ve motosiklet sınıfındaki tüm elektrikli scooterlar tescil edilir ve plaka takılır.
Elektrikli scooter'a trafik sigortası zorunlu mu?
Motosiklet sınıfında zorunlu. Moped sınıfında (45 km/s ve 4 kW altı) uygulamada muafiyet var; acentenden teyit et ve isteğe bağlı sigorta yaptır.
Elektrikli scooter'a kask zorunlu mu?
Moped ve motosiklet sınıfında zorunlu. Bisiklet sınıfında yasal zorunluluk yok, ama öneririz.
Hız modunu düşürürsem sınıf değişir mi?
Hayır. Sınıfı ruhsattaki azami hız ve motor gücü belirler; sürüş modunun değişmesi yasal sınıfı değiştirmez.
Sınıfına uygun modeli seç
Ehliyetsiz kullanabileceğin elektrikli bisiklet modellerini, B ehliyetiyle binebileceğin elektrikli moped seçeneklerini ve A1 sınıfı elektrikli scooter modellerini ACM Motor'da inceleyebilirsin. Elektrikli scooter'ın sana uyup uymadığına henüz karar vermediysen elektrikli scooter almaya değer mi yazısı yardımcı olur.