Araba ehliyetin var, motor almak istiyorsun ve aklındaki ilk soru şu: B ehliyeti ile motor kullanılır mı? Cevap, motorun sınıfına göre değişiyor. 50cc scooter için B ehliyeti tek başına yeterli. 125cc'ye kadar motosikletler için B ehliyetine A1 kodu işletmen gerekiyor; bunun için sınav yok, sürücü kursunda direksiyon eğitimi var. 125cc üstü için ise ayrı motosiklet ehliyeti şart.
Aşağıda hangi motoru hangi ehliyetle kullanabileceğini, A1 kodunun nasıl alındığını ve elektrikli modellerde kuralın nasıl işlediğini tek tek bulacaksın.
B ehliyeti ile motor kullanılır mı? Sınıf sınıf cevap
Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre B sınıfı sürücü belgesi, otomobilin yanında M sınıfı araçları da kapsar. M sınıfı, halk arasında "moped" dediğimiz araçlardır: en fazla 50cc silindir hacmi veya 4 kW motor gücü, en fazla 45 km/s hız. Yani B ehliyetinle 50cc bir scooter'a ek belge almadan binebilirsin.
125cc için durum farklı. 2024'te yürürlüğe giren düzenlemeyle B ehliyeti sahipleri, belirli şartları sağlayıp ehliyetlerine A1 kodu işleterek 125cc'ye kadar motosiklet kullanabiliyor. Kursa gidip ehliyetine kod ekletmen gerekiyor; kod işlenmeden bu hak doğmuyor.
| Motor Sınıfı | Örnek | B ehliyeti yeterli mi? | Gereken |
| Moped, 50cc / 45 km/s | 50cc scooter, cub | Evet | Ek belge yok |
| A1, 125cc / 11 kW | 125cc scooter, 125cc motosiklet | Evet, A1 koduyla | Kurs eğitimi + ehliyete A1 kodu |
| A2, 35 kW'a kadar | 250–400cc | Hayır | A2 ehliyeti |
| A, sınırsız | 400cc üstü | Hayır | A ehliyeti |
A1 kodu nasıl alınır?
B ehliyetine 125cc yetkisi eklemek için dört şartı birlikte sağlaman gerekiyor:
1. En az 2 yıldır geçerli B sınıfı ehliyetin olmalı.
2. Son 5 yıl içinde ehliyetin geçici veya kalıcı olarak geri alınmamış olmalı.
3. A1 sınıfı için geçerli sağlık raporu alman gerekiyor.
4. MEB onaylı bir sürücü kursunda uygulamalı motosiklet eğitimini tamamlayıp kurs tarafından başarılı bulunman gerekiyor.
Teorik sınav yok. Kurs eğitimini bitirdikten sonra Nüfus Müdürlüğü'ne başvurup bu hakkı ehliyetine kod olarak işletiyorsun. Kod işlenmeden trafiğe çıkarsan, kursu bitirmiş olsan bile ehliyetsiz sayılırsın.
Bu kodla kullanabileceğin araçlar: 125cc veya altı silindir hacmi, 11 kW veya altı motor gücü, güç/ağırlık oranı 0,1 kW/kg'ı aşmayan motosikletler.
Hangi model hangi sınıfa giriyor?
Katalogdaki "cc" değeri her şeyi söylemiyor; motor gücü ve azami hız da sınıfı belirliyor. Birkaç somut örnek:
• 50cc otomatik scooterlar (Cappucino, Prime, Freedom gibi modeller) moped sınıfındadır. B ehliyeti yeterli.
• 125cc scooterlar (HTX Pro 125 gibi) genellikle 11 kW sınırının altında kalır ve A1 koduyla kullanılır.
• 125cc vitesli motosikletlerde güç sınıra yakın olabilir. AR 125 örneğinde 15 HP, yaklaşık 11 kW'a denk gelir; bu tür modellerde karar ruhsattaki kW değerine göre verilir. 11 kW'ı aşan bir 125cc için A1 kodu yetmez.
• 250cc ve üstü touring modeller (AR 250, Anka 300) A2 ehliyeti ister.
A1, A2 ve A sınıfları arasındaki farkları, yaş sınırlarını ve sınav sürecini motosiklet ehliyeti sınıfları yazımızda bulabilirsin. Şehir içi için 50cc mi 125cc mi kararsızsan, 125cc'nin sana yetip yetmeyeceğine ve scooter ile vitesli motosiklet farkına da bak.
Elektrikli scooter ve elektrikli motosiklette kural nasıl işliyor?
Elektrikli araçlarda silindir hacmi olmadığı için sınıfı motor gücü ve azami hız belirler.
• 250 W ve altı motor, 25 km/s ve altı hız, pedal destekli: elektrikli bisiklet sayılır, ehliyet gerekmez.
• 4 kW'a kadar güç, 45 km/s'e kadar hız: moped sınıfı. B ehliyeti yeterli.
• 45 km/s'i geçen veya 4 kW'ı aşan modeller: motosiklet sınıfı. 11 kW'a kadar olanlar için A1 kodu, üstü için A2 veya A ehliyeti gerekir.
Örneğin 3.000 W gücünde ve 70 km/s hıza çıkan bir elektrikli scooter, watt değeri düşük görünse de hızı nedeniyle motosiklet sınıfına girer ve A1 kodu ister. 35 km/s ile sınırlandırılmış bir model ise moped sınıfında kalır.
Ehliyetsiz veya yanlış ehliyetle kullanırsan ne olur?
Ehliyetinin kapsamadığı bir motoru kullanmak, ehliyetsiz araç kullanmakla aynı hükme tabidir: ağır para cezası kesilir, araç trafikten men edilir. Kaza durumunda sigorta şirketi karşı tarafın hasarını öder, sonra tamamını senden tahsil eder. Birkaç haftalık A1 kodu için bu riski almaya gerek yok.
Mevzuat değişebilir; kursa gitmeden önce güncel şartları sürücü kursundan veya Nüfus Müdürlüğü'nden teyit et.
Sık sorulan sorular
B ehliyeti ile 50cc motor kullanılır mı?
Evet. 50cc ve 45 km/s sınırındaki mopedler M sınıfına girer; B ehliyeti M sınıfını kapsar. Ek belge gerekmez.
B ehliyeti ile 125cc motor kullanılır mı?
Ehliyetine A1 kodu işletirsen evet. Bunun için en az 2 yıllık B ehliyeti, son 5 yılda ehliyetin geri alınmamış olması, sağlık raporu ve sürücü kursunda tamamlanmış motosiklet eğitimi gerekir. Sınav yoktur.
A1 kodu almak ne kadar sürer?
Kurs eğitimi ve Nüfus Müdürlüğü işlemi dahil genellikle birkaç hafta. Süre kursun programına göre değişir.
B ehliyeti ile elektrikli scooter kullanılır mı?
Azami hızı 45 km/s ve gücü 4 kW'ı geçmeyen modellerde evet. Daha hızlı veya güçlü modeller motosiklet sınıfına girer ve A1 kodu ister.
B ehliyeti ile 150cc veya 250cc motor kullanılır mı?
Hayır. 125cc ve 11 kW sınırının üstündeki her motor için A2 veya A ehliyeti gerekir.
Ehliyetine uygun modeli seç
B ehliyetinle hemen binebileceğin 50cc modelleri ve A1 koduyla kullanabileceğin 125cc seçenekleri scooter kategorisinde, elektrikli seçenekleri elektrikli scooter kategorisinde inceleyebilirsin. Hangi modelin hangi sınıfa girdiğinden emin değilsen iletişim sayfasından bize yaz, ruhsat değerlerine göre birlikte bakalım.